Eski Dönemde İnsan Teknolojisi: 12 Bin Yıllık Dönen Taş Aletler Keşfedildi
İsrail’in kuzeyindeki Nahal-Ein Gev II kazı alanında, 12.000 yıllık tarihi ile dikkat çeken bir arkeolojik keşif yapıldı. Kudüs İbrani Üniversitesi’nden araştırmacılar, kazılarda ortaya çıkarılan dönen taş aletlerin, lifleri ipliğe dönüştürmek için kullanılan "iğ-iplik taşları" olduğunu tespit etti. Bu buluş, Levant bölgesindeki en eski dönen teknoloji örneği olarak tarihe geçti.
Araştırmayı yürüten Dr. Talia Yashuv ve Prof. Leore Grosman, bulgularını PLOS ONE dergisinde yayınladı. Kazılarda elde edilen yuvarlak taşlar, genellikle kireçtaşından yapılmış ve merkezlerinde delikler bulunuyordu. 3 boyutlu dijital modellemeyle yapılan analizler, bu taşların dönme hareketini hızlandırmak için kullanılmasının muhtemel olduğunu gösterdi.
Araştırmacılar, bu taşlardan elde ettikleri kopyalarla keten ipliklerini döndürmeyi başardılar. Bu deneysel sonuç, taşların iğ-iplik taşı işlevi gördüğünü destekliyor.
Levant’ta İlk Dönen Aletler mi?
Prof. Grosman, bu keşfin insanlık tarihinde dönme teknolojilerinin erken örneklerine işaret ettiğini belirterek şunları söyledi: "Bu taşlar, biçim ve işlev açısından, ilk tekerlek teknolojilerinin somut kanıtı niteliğinde. Merkezdeki delik, bir eksene bağlanarak taşın daha hızlı ve uzun süre dönmesini sağlıyor."
Tarım Devrimi’nin Teknolojik İzlerinden
Natufian dönemini yansıtan bu keşif, avcı-toplayıcı toplumların tarım yaşamına geçiş sürecinde ortaya çıkan teknolojik gelişmeleri ortaya koyuyor. Keşfedilen tekstil aletleri, bilinen en erken örneklerinden 4 bin yıl öncesine dayanıyor. Bu bulgular, çömlekçi çarkı veya araç tekerlekleri gibi, devrim niteliğindeki dönen araçların gelişiminde önemli bir aşamaya işaret ediyor.
Nahal-Ein Gev II kazı alanı, Natufian kültürünün son dönemi hakkındaki bilgimizi zenginleştiriyor. Bu alanda, kalıcı yapılar, kireçle sıvanmış mezarlar ve çeşitli araçlar keşfedildi. Bu bulgular, avcı-toplayıcı toplumlardan tarım toplumlarına geçişte önemli bir rol oynayan teknolojinin belirleyici etkisini vurguluyor.
Modern Araştırma Yöntemleri ve Tarih Öncesi Zanaatkarlık
Araştırma, dönen taşların Neolitikleşme sürecindeki yenilikçi rolünü vurgulayarak, modern bilimsel yöntemlerin tarih öncesi zanaatkarlığın anlaşılmasında ne kadar etkili olduğunu da ortaya koyuyor. Bu, arkeolojik kazı ve analiz yöntemlerinin önemini ve tarihsel anlayışımızda yaratacağı değişim olasılığını vurgular nitelikte.
