Yeni Araştırma Küresel Karbon Emisyonlarında Rekor Artış Öngörüyor
Exeter Üniversitesi, East Anglia Üniversitesi (UEA), CICERO Uluslararası İklim Araştırmaları Merkezi, Münih Ludwig-Maximilian Üniversitesi, Alfred-Wegener Enstitüsü ve dünya genelindeki 80 farklı kurumdan araştırmacıların katılımıyla gerçekleştirilen Küresel Karbon Projesi bilim ekibi, fosil yakıtlardan kaynaklanan karbon emisyonlarının bu yıl önemli bir artışla 37,4 milyar tona ulaşacağını tahmin ediyor.
Bu artış, küresel karbon emisyonlarında yeni bir rekor seviyesinin görüleceği anlamına geliyor. Araştırmaya göre, kömür ve petrol kaynaklı emisyonlarda sırasıyla yüzde 0,2 ve yüzde 0,9’luk bir artış beklenirken, doğal gazın neden olduğu emisyonların ise yüzde 2,4 oranında yükseleceği öngörülüyor. Ormansızlaşmanın ve arazi kullanım değişikliklerinin etkisiyle toplam emisyonların bu yıl 41,6 milyar tona çıkması bekleniyor. Geçen yıl toplam emisyon miktarı ise 40,6 milyar ton olarak gerçekleşmişti.
Fosil Yakıtlar ve Arazi Kullanımındaki Artış
Son on yılda fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonları artarken, arazi kullanım değişikliklerinden kaynaklanan emisyonların ortalama olarak azaldığı, toplam emisyon seviyelerinin ise sabit kaldığı gözlemleniyor. Ancak bu yıl, fosil yakıtlar ve arazi kullanım değişikliği kaynaklı emisyonların, özellikle aşırı kuraklık ve orman yangınlarının etkisiyle artış eğilimine girdiği bildiriliyor.
Araştırma sonuçlarına göre, her yıl 40 milyar tondan fazla salınan karbon emisyonları, atmosferdeki seviyelerin yükselmesine ve giderek daha kötüleşen küresel ısınmaya zemin hazırlıyor.
Emisyon Artışı Küresel Ölçekte Devam Ediyor
Dünyanın en büyük emisyon kaynaklarından biri olan Çin’de, bu yıl karbon emisyonlarının yüzde 0,2 oranında artması beklenirken, Hindistan için bu oran yüzde 8 olarak hesaplanıyor. Küresel emisyonların yüzde 13’ünü temsil eden ABD’de ise emisyonların bu yıl yüzde 0,6 azalması öngörülürken, Avrupa Birliği’nde bu oranın yüzde 3,8 olması bekleniyor. Dünyanın diğer bölgelerinde ise karbon emisyonlarının yüzde 1,1 oranında artması dikkat çekiyor.
Küresel Liderlere Önemli Çağrı
Küresel Karbon Projesi ekibi, mevcut emisyon seviyeleriyle getirilen sıcaklık yükselişinin, yaklaşık altı yıl içinde sürekli olarak 1,5 dereceyi aşma ihtimalinin yüzde 50 olduğunu aktarıyor. Exeter Üniversitesi Küresel Sistemler Enstitüsü Araştırmacısı Pierre Friedlingstein, iklim değişikliğinin etkilerinin giderek daha zorlayıcı hale geldiğini belirterek, dünya liderlerinin COP29 iklim zirvesinde fosil yakıt emisyonlarında hızlı ve derin kesintiler yapma çağrısında bulunmaları gerektiğini vurguladı.
CICERO Uluslararası İklim Araştırmaları Merkezi Araştırmacısı Glen Peters, ülkeler düzeyinde olumlu gelişmeler kaydedilmesine rağmen, fosil yakıt emisyonlarında zirvenin yaklaştığına dair işaretlerin bulunduğunu, ancak sera gazı emisyonları söz konusu olduğunda kesin bir yargıya varmanın zor olduğunu ifade etti. Peters, “İklim eylemi kolektif bir sorun ve bazı ülkelerde kademeli emisyon azaltımları olurken, diğerlerinde artışların devam ettiğini” belirtti.
