Dünya Bankası, Emtia Piyasaları Görünüm Raporu’nun Ekim 2024 sayısını yayımladı.
Raporda, küresel emtia fiyatlarının 2026 yılına kadar düşüş göstereceği öngörüldü.
Ayrıca, Orta Doğu’da potansiyel bir çatışmanın bile fiyatlar üzerinde sınırlı etkiler yaratabileceği, bunun nedeninin büyük petrol arzı olduğu belirtildi. Rapor, genel emtia fiyatlarının Kovid-19 öncesindeki beş yıla göre yüzde 30 daha yüksek kalmayı sürdüreceğini vurguladı.
Petrol fiyatları emtia fiyatlarının düşüşünü tetikliyor
Rapora göre, emtia fiyatlarında bu yıl yüzde 3,4’lük bir gerileme yaşandı ve 2025’te bu oranın yüzde 5,1, 2026’da ise yüzde 1,7 olması bekleniyor. Bu düşüş, fiyatların 2020’deki seviyelere inmesine neden olacaktır.
Bankanın raporunda, küresel emtia fiyatlarının 2024-2026 döneminde yaklaşık yüzde 10 düşeceği tahmin ediliyor.
Petrol fiyatlarındaki düşüşler, doğal gaz fiyatlarındaki artışlar ve metal ile tarımsal ham maddelerin istikrarlı durumlarıyla dengelenecek. Raporda, gelecek yıl küresel petrol arzının, talebi günde ortalama 1,2 milyon varil aşacağı öngörülüyor. Bu durum, daha önce 2020’de ve 1998’deki petrol fiyatı çöküşü sırasında yaşanan bir petrol bolluğu olarak kaydedildi.
Dünya Bankası’nın raporunda, Brent tipi ham petrolün 2024’te ortalama 80 dolarken, 2025’te 73 dolara, 2026’da ise 72 dolara gerileyeceği öngörüldü.
Gıda ve enerji fiyatlarında düşüş beklentisi var
Küresel gıda fiyatlarının bu yıl yüzde 8,5, 2025’te ise yüzde 4 düşmesi ve ardından dengeleneceği ifade edildi. Bununla birlikte, gıda fiyatlarının 2015-2019 aralığındaki ortalama seviyenin yaklaşık yüzde 25 üstünde kalması bekleniyor.
Raporda, enerji fiyatlarının da bu yıl yüzde 5,8, gelecek yıl yüzde 6,2 ve 2026’da yüzde 2,1 oranında düşmesi beklenmektedir. Gıda ve enerji fiyatlarındaki bu düşüş, merkez bankalarının enflasyonu kontrol etmesini kolaylaştırabilir. Ancak, silahlı çatışmaların artması durumunda enerji arzı üzerinde baskı kurarak fiyatların yükselmesine neden olabileceği vurgulandı.
Orta Doğu’daki çatışmaların tırmanmasının enerji fiyatları için önemli bir yukarı yönlü risk oluşturacağına ve bunun diğer emtiaları etkileyebileceğine dikkat çekildi.
Altın fiyatlarında rekor bekleniyor
Raporda, “güvenli liman” arayan yatırımcıların tercih ettiği altının bu yıl rekor fiyatlarda işlem göreceği ve 2023 ortalamasının yüzde 21 üzerine çıkmasının beklendiği ifade edildi.
Aynı zamanda altının, çatışmalar ve diğer jeopolitik belirsizlik dönemlerinde sıklıkla değer kazandığı belirtildi. Önümüzdeki iki yıl içinde, altın fiyatlarının Kovid-19 öncesi beş yılın ortalamasının yüzde 80 üzerinde kalması ve yalnızca hafif bir düşüş göstermesi öngörülüyor.
Rapor, Çin’in emlak sektöründeki zayıflığın bazı metallere olan talebin artışı ile dengeleneceğini ve 2025-2026 döneminde endüstriyel metal fiyatlarının istikrarlı bir seyir izlemesinin beklendiğini duyurdu. Ancak, Çin’deki beklenmedik büyüme sonuçlarının metal piyasalarında dalgalanmalara neden olabileceği de ifade edildi.
