Çin Ekonomisi İçin Yeni Hamleler
Çin, eski ABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden başkanlık yarışına katılmasıyla birlikte, ekonomisini canlandırmaya yönelik yeni stratejiler geliştirmeye başladı. Ülke, on milyarlarca dolarlık yerel yönetim borcunun büyüme üzerinde yaratabileceği olumsuz etkileri azaltmayı hedefliyor.
Gümrük Vergileri ile Artan Gerilim
Trump, seçim kampanyası sırasında, ABD seçimlerini kazanması halinde Çin mallarına %60’a kadar gümrük vergisi getireceği vaadinde bulunmuştu. Bu durum, Çin lideri Xi Jinping’in teknoloji merkezine dönüşüm planlarını sekteye uğratabilir ve iki büyük ekonomi arasında artan gerilimlere yol açabilir.
Ekonomik Zorluklar ve Borç Yönetimi
Emlak sektöründeki çöküş, artan devlet borcu, yükselen işsizlik ve düşük tüketim, Çin’in pandemiden sonraki ekonomik toparlanmasını zorlaştırdı. Ulusal Halk Kongresi Daimi Komitesi, mevcut koşullardaki yüksek risklere dikkat çekti. Trump, görevindeki ilk döneminde de Çin mallarına %25 gümrük vergisi uygulamıştı. Uzmanlar, Trump’ın gümrük vergisi tehditlerinin ciddiyetine dikkat çekiyor.
Pandemi Sonrası Baskılar
Trump’ın 2021’deki Beyaz Saray’dan ayrılışının ardından baskılar devam etti. Biden yönetimi, Trump’ın politikalarını sürdürmeyi seçti. İlk gümrük tarifeleri, Çin’i daha da savunmasız hale getirdi. Ülkenin ekonomisi, pandemi öncesi büyüme seviyelerine geri dönme mücadelesi veriyor ve beklenen hızlı toparlanma gerçekleşmedi.
Yavaşlayan Büyüme Tahminleri
Uluslararası Para Fonu (IMF), Çin’in 2024 yılı büyüme tahminini %4,8 olarak revize etti. Ülke genelindeki yerel yönetimler, altyapı projeleri için önemli ölçüde borçlandı; ancak emlak sektöründeki gerileme, bazı şehirlerin borçlarını yerine getirememesine neden oldu. Çin, bu durumu önlemek için 6 trilyon yuan (840 milyar dolar) ek harcama planlıyor.
Gelecek Hedefleri ve İç Talep
Çin’in liderleri, süper hızlı büyümenin sona ermesiyle ilgili hazırlıklarını sürdürmeye çalışıyor. Başkan Xi, 2017 yılında yaptığı bir konuşmada, ülkenin yüksek kaliteli bir kalkınma sürecine gireceğini belirtmişti. Ancak ekonomistler, bu geçişin başarılı olabilmesi için iç talebin artırılması gerektiğini savunuyor.
Uzun Süreli Durgunluk Tehditi
Uzman Stephen Roach, Çin’in, Japonya örneğindeki gibi uzun vadeli bir durgunluk tehlikesi ile karşı karşıya olabileceğini ifade ediyor. Çin’in, ihracat ve yatırım odaklı büyümeyi terk etmesi gerektiğini savunan birçok uzman, bu değişimin sadece sürdürülebilir büyümeyi teşvik etmekle kalmayıp, ticaret gerilimlerini de azaltabileceğine inanıyor.
Yüksek Teknoloji Üretiminde Artış
Çin, yıllardır düşük maliyetli üretimle büyümeye odaklanmışken, şimdi yüksek teknoloji üretimini artırmaya yönelik adımlar atıyor. Güneş panelleri, elektrikli araçlar ve lityum iyon pillerdeki liderliği dikkat çekiyor. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Çin’in güneş paneli üretiminin %80’ini karşıladığını ve temiz enerji yatırımlarında dünya lideri olduğunu belirtiyor.
Elektrikli Araç İhracatı ve Batı Tepkisi
Analist David Lubin, Çin’in yüksek teknoloji üretimini desteklemek için büyük çaba harcadığını ifade ediyor. 2023 yılında elektrikli araç, lityum pil ve güneş paneli ihracatları %30 artış göstererek 139 milyar dolara ulaştı. Bu durum, emlak krizinin etkilerini bir nebze hafifletti.
Ancak artan ihracata karşılık, Batılı ülkelerden gelen direnişin de arttığı gözlemleniyor. Avrupa Birliği, Çin yapımı elektrikli araçlara %45 gümrük vergisi uygulamaya başladı. Moody’s Analytics araştırma direktörü, bu malların en büyük alıcılarının, Çin mallarını alma konusundaki isteksizliklerinin arttığını belirtiyor.
Gelecekteki Belirsizlikler
Eski Başkan Trump’ın yeniden başkanlık yarışına katılması, Çin’in ekonomisini canlandırma çabalarının ne ölçüde yeterli olduğu konusundaki belirsizlikleri artıracaktır.
