Çin Halk Kurtuluş Ordusu Doğu Cephesi Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, Çin ordusunun, Tayvan Boğazı ile Tayvan Adası’nın kuzey, güney ve doğu bölgeleri çevresindeki geniş çaplı bir askeri tatbikata başladığı belirtildi.
Komutanlık Sözcüsü Li Şi, “Müşterek Kılıç-2024B” adı verilen tatbikata, kara, hava, deniz ve roket kuvvetlerinden birliklerin katıldığını, uçak ve gemilerin “çoklu yönlerden Ada’ya yaklaşacağını ve müşterek saldırılar yapacağını” ifade etti.
Li, tatbikatın, gerçek muharebe yeteneklerini test etmeyi amaçladığını ve deniz ile hava muharebe hazırlıkları ile hedeflere yönelik saldırılara odaklanılacağını belirtti.
Tatbikatın, ulusal güvenliği ve birliği korumak için meşru bir önlem olduğuna dikkat çeken Li, bunun, Tayvan’ın bağımsızlığını savunan unsurlara karşı etkili bir caydırıcı olacağını dile getirdi.
Tayvan Savunma Bakanlığı, sosyal medya platformu X’teki paylaşımında, Çin ordusunun tatbikatını doğrulayarak, “Çin ordusunun irrasyonel ve provokatif eylemlerini kınadık. Yanıt vermek için gerekli güçleri seferber edecek ve ulusal egemenliğimizi koruyacağız.” ifadesine yer verdi.
Tayvan’ın Yeni Lideri Lai’nin Ulusal Gün Konuşmasının Ardından Başladı
Tatbikat, Tayvan hükümetinin lideri Lai Ching-te’nin ilk “Ulusal Gün” konuşmasının hemen ardından gerçekleştirildi.
Lai, 1912’de kurulan Çin Cumhuriyeti’nin başlangıcını işaret eden 10 Ekim’de yaptığı konuşmada, Pekin yönetiminin Tayvan’ı temsil etme hakkı bulunmadığını savunmuştu.
Lai, ayrıca, Tayvan Cumhuriyeti hükümetinin mevcudiyetini korumak için, “ilhaka ve egemenlik gaspına karşı direnecekleri” mesajını vermişti.
Pekin yönetimi, Lai’nin ifadelerine tepki göstererek, Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, “Tayvan’ın egemenliği” ve “Çin ile Tayvan’ın birbirinin boyunduruğunda bulunmadığı” gibi değerlendirmelerin, bağımsızlık yanlısı söylemlerin farklı biçimleri olduğunu savunmuştu. Mao, Lai’nin bu açıklamalarıyla Tayvan’ın bağımsızlığı konusundaki tutumunu bir kez daha gösterdiğini öne sürdü.
Mao, dünyada tek bir Çin olduğunu ve Tayvan’ın bunun ayrılmaz bir parçası olduğunu vurgulayarak, “Çin Halk Cumhuriyeti hükümeti, Çin’in bütününü temsil eden tek meşru hükümettir.” dedi.
Lai’nin Yemin Töreni Konuşmasından Sonra Benzer Tatbikat Yapıldı
Tayvan’daki başkanlık seçiminde galip gelen Demokrat İlerici Parti (DPP) adayı Lai Ching-te, 20 Mayıs’ta yemin ederek göreve başlamıştı. Çin, Lai’nin yemin töreninin ardından benzer bir askeri tatbikat düzenlemişti.
Lai, başkan olarak yaptığı ilk konuşmada, Tayvan Boğazı’nın iki yakasındaki durumu koruma sözü vermiş ve Çin’e askeri tehditlere son verme çağrısında bulunmuştu.
Tayvan hükümetinin, “egemenliğe, demokrasiye, özgürlüğe ve statükonun korunmasına bağlı kalacağını” ifade eden Lai, “Anayasaya göre Çin Cumhuriyeti’nin (Tayvan) egemenliği tamamen halka aittir.” diye konuşmuştu.
Çin ordusu, Lai’nin konuşmasından sadece üç gün sonra “Müşterek Kılıç-2024A” adını verdiği bir askeri tatbikata başlamıştı. Bu tatbikat, Ada çevresinde iki gün boyunca sürmüştü.
Çin, Lai’yi Bağımsızlık Yanlısı ve Ayrılıkçı Olarak Görüyor
Lai, Çin tarafından “bağımsızlık yanlısı” ve “ayrılıkçı” olarak nitelendiriliyor. Çinli yetkililer, seçim dönemi boyunca Lai’yi birkaç kez “sorun çıkaran” gibi ifadelerle tanımlamıştı.
Pekin yönetimi, seçimin öncesinde Lai’nin Tayvan’ı bağımsızlık doğrultusunda “tehlikeli bir yola” sokabileceğini kaydederken, başkanlık görevi sırasında olası çatışma ve savaş riskine dikkat çekmişti.
Çin-Tayvan Anlaşmazlığı
Çin’de İkinci Dünya Savaşı’nın ardından, Çan Kay-şek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi (Koumintag) ile Mao Zıdong önderliğindeki Çin Komünist Partisi (ÇKP) arasında yaşanan iç savaşta galip gelen komünistler, 1 Ekim 1949’da Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan etmişti.
İç savaşın ardından Tayvan’a sığınan Koumintag üyeleri, burada kurulan “Çin Cumhuriyeti” hükümetinin mevcudiyetini sürdürdüklerini iddia etti.
Çin Halk Cumhuriyeti’nin kendi toprakları arasında gördüğü Tayvan, 1949’dan bu yana fiili bağımsızlık içinde yaşamaktadır. Tayvan ile Çin anakarası arasındaki ayrılık ise devam etmektedir.
Son yıllarda, Tayvan üzerindeki askeri baskılarını artıran Pekin yönetimi, Ada’nın ana karaya yeniden katılması için gerekirse güç kullanımını da göz ardı etmeyeceğini ifade ediyor.
