Ekran Süresi Uyarısı
Sağlık Bakan Yardımcısı Doç. Dr. Şuayip Birinci, Türkiye’de 6-13 yaş arası çocukların günlük ortalama ekran süresinin 6,4 saat olduğunu belirterek, "Ekran sürelerini sınırlamak, sağlıklı alışkanlıklar geliştirmek ve çocuklarımızı bu konuda doğru yönlendirmek, gelecekte daha sağlıklı ve dengeli bir toplum oluşturmanın temel taşları olacaktır" dedi.
Ekran Bağımlılığı Belirtileri
Doç. Dr. Birinci, ekran bağımlılığının, ekranda harcanan süreye olan kontrol kaybı, ekrandan uzak kalındığında yaşanan boşluk hissi, erişim sağlanamadığında duyulan saldırganlık, sosyal aktivitelerden uzaklaşma, ilişkilerden kaçınma gibi temel belirtileri bulunduğunu ifade etti.
Pandemi Dönemi Etkileri
Pandemi sürecinin hem Türkiye’de hem de dünya genelinde ekran izleme sürelerinde ciddi artışa yol açtığını vurgulayan Birinci, "9 Avrupa ülkesinde pandemi döneminde ekrana maruz kalma süresinde yüzde 65 artış saptanmıştır" bilgisini paylaştı. Ayrıca, dünya genelinde en yüksek ekran izleme süresinin Güney Afrika’da olduğu, en düşük oranın ise Japonya’da bulunduğu belirtildi. Türkiye’nin ekran süresinin ise yüzde 43,92 olarak tespit edildiği aktarıldı.
Fiziksel ve Ruhsal Etkiler
Ekran bağımlılığının, bireyler ve toplum üzerinde olumsuz fiziksel ve ruhsal etkiler yarattığını ifade eden Birinci, "Günlük 3 saatten fazla ekran süresi, ergenlerde ve genç yetişkinlerde yüksek depresyon ve anksiyete olasılığına yol açmaktadır. Günde 4 saatten fazla televizyon izlemek, panikatak belirtilerine neden olurken, bilgisayar kullanımının anksiyete ve sosyal fobi semptomlarını tetiklediği saptanmıştır" dedi.
Çocuk Gelişimine Olumsuz Etkiler
Birinci, sürekli değişen içerikler ve anlık bildirimlerin dikkat dağınıklığına neden olduğunu ve özellikle çocukların dikkat sürelerini olumsuz etkilediğini vurgulayarak, "2 yaşından küçük çocuklarda gelişimsel gecikme, kelime dağarcığının kısıtlı olması gibi sorunlara neden olabiliyor. 3 yaşındaki çocuklarda iletişim ve yaşam becerilerinde zayıflama, motor gelişimde olumsuz etkiler ve obezite gibi kronik hastalıkların oluşabileceği ortaya konulmuştur" şeklinde konuştu.
4-6 Yaş Aralığı İçin Ekran Süresi Önerisi
Doç. Dr. Birinci, özellikle gençlerde aşırı telefon kullanımının iskelet sistemi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini ve uzun süre aynı pozisyonda oturmanın REM uykusu süresini bozabileceğini belirtti. "Ekran sürelerini sınırlamak, sağlıklı alışkanlıklar geliştirmek ve çocuklarımızı bu konuda doğru yönlendirmek, gelecekte daha sağlıklı ve dengeli bir toplum oluşturmanın temel taşları olacaktır" diyen Birinci, Sağlık Bakanlığı’nın 2023 yılında yayımladığı "Teknoloji Bağımlılığı Ebeveyn Rehberi"nde 4-6 yaşındaki çocukların teknolojik cihazlarla etkileşimlerinin günde 20-30 dakikayı geçmeyecek şekilde yapılandırılmasının önerildiğini kaydetti.
