Dünya Bankası, ülkelerin iş ve yatırım ortamlarını değerlendiren raporunun ilkini kamuoyuna sundu.
Raporda, B-READY projesinin, Dünya Bankası Grubu’nun küresel iş ve yatırım ortamını incelemeye yönelik yeni bir veri toplama ve analiz girişimi olduğu ifade edildi.
B-READY’nin, bankanın daha önce yayına sunduğu İş Yapma Kolaylığı (Doing Business) raporunun yerini aldığı vurgulandı. Ayrıca, yeni raporda kullanılan verilerin ve yöntemlerin, İş Yapma Kolaylığı raporuna göre daha dikkatli ve şeffaf olduğu belirtildi.
Raporda, B-READY’nin ilk aşamasının yalnızca 50 ekonomiyi kapsadığı, gelecek dönemlerde yayımlanacak raporlarda bu sayının artacağı; 2025 yılında yayımlanması planlanan ikincil raporda 100’den fazla, 2026’da yayımlanması beklenen üçüncü raporda ise yaklaşık 180 ekonomiyi kapsamayı hedeflediği aktarıldı.
Raporda, işletme açma, yönetme, genişletme ve kapatma süreçlerinin yanı sıra firmanın pazara katılımına dair 10 temel konunun incelendiği belirtildi. Bu konular arasında işe giriş, işyeri, kamu hizmetleri, iş gücü, mali hizmetler, uluslararası ticaret, vergilendirme, uyuşmazlık çözümü, pazar rekabeti ve işletme iflası yer aldı. Her bir konu için üç ana ölçütün dikkate alındığı ve bu ölçütlerin “Düzenleyici Çerçeve”, “Kamu Hizmetleri” ve “Operasyonel Verimlilik” olduğu kaydedildi.
Öncü Ülkeler: Macaristan, Estonya ve Singapur
B-READY’nin ilk raporunda, “Düzenleyici Çerçeve” kategorisinde Macaristan, “Kamu Hizmetleri” kategorisinde Estonya ve “Operasyonel Verimlilik” kategorisinde Singapur en üst sırada yer aldı.
Rapor, ekonomilerin, gerçek ilerlemeyi sağlamak için gerekli kamu hizmetlerini sunmak yerine, ulusal iş ortamını iyileştirmek amacıyla daha kapsamlı düzenlemeler getirmekte daha iyi performans sergilediğini ifade etti.
Bununla birlikte, uygulama boşluklarının işletmelerin, çalışanların ve toplumun sağlıklı bir iş ortamından faydalanmasını engellediği de vurgulandı.
İkinci aşamada değerlendirilecek ülkeler arasında yer alan Türkiye’nin 2025 yılında “B-READY”e katılması bekleniyor.
İş Yapma Kolaylığı Raporu 2021’de Durdurulmuştu
Dünya Bankası’nın önemli raporlarından biri olarak kabul edilen İş Yapma Kolaylığı Raporu, ilk kez 2003 yılında 133 ekonomiyi kapsayarak yayımlanmıştı.
Dünya Bankası’nın her yıl yayımladığı İş Yapma Kolaylığı Raporu, en son 190 ülkeyi iş ortamı düzenlemeleri açısından değerlendirmişti.
Raporda ülkeler, düzenleyici ve yasal ortamları, iş kurma kolaylıkları, finans kaynakları, altyapı ve diğer iş ortamı önlemleri açısından sıralanıyordu.
Dünya Bankası, 16 Eylül 2021 tarihinde veri düzensizliklerine yönelik başlatılan bir soruşturmanın ardından, üst düzey yetkililerin Çin’in sıralamasını etkileyen verileri değiştirmek için personele baskı yaptığına dair bulgulara ulaşılması sonucu, İş Yapma Kolaylığı Raporu’nun yayımlanmayacağına karar verdiklerini açıklamıştı.
Söz konusu karar, uluslararası ekonomi camiasında geniş yankı bulmuş ve uluslararası kuruluşların raporlarının güvenilirliği konusunu gündeme getirmişti.
