Irak’ta Kadın Haklarını Sınırlandıran Yasa Değişikliği Gündemde
Irak, kadınların boşanma, çocuk velayeti ve miras gibi temel haklarını kısıtlayan, ayrıca kız çocuklarının evlilik yaşını dokuz yaşına kadar düşüren bir yasa değişikliği üzerinde çalışıyor. Ülkenin muhafazakâr Şii partileri, bu değişiklikleri 1959’da daha ileri görüşlü bir hükümet tarafından kabul edilen 188 Sayılı Kanun üzerinde gerçekleştirmeyi planlıyor.
Protestolara Rağmen Yasa Meclisten Geçti
Bu değişiklikler, Eylül ayında yapılan ikinci oylamada binlerce protestoya rağmen meclisten geçti. Yetkililer, bu düzenlemeyle genç kızları “ahlaksız ilişkilerden” korumayı amaçladıklarını ifade etse de, birçok sivil toplum kuruluşu ve kadın hakları savunucusu, değişikliklerin çocuk yaşta evliliklerin önünü açabileceğini ileri sürüyor.
Kadın Hakları Savunucularından Sert Tepki
Amnesty International’ın Irak araştırmacısı Razaw Salihy, "Iraklı milletvekilleri, kadın hakları gruplarının uyarılarını dikkate almalı," diyerek değişikliklerin çocuk yaşta evlilik ve kadınların yasal haklarına ciddi zarar vereceğini kaydetti. Bu düzenlemelerle, evlenme yaşı 18’den kaldırılarak kız ve erkek çocuklarının erken yaşta evlenmesine olanak sağlanacak.
İslam Hukuku Çerçevesinde Uygulanmaya Devam Ediyor
Şii hukuku çerçevesinde oluşturulan bu değişiklikler, Irak Federal Yüksek Mahkemesi’nin Irak Anayasası’na uygun olduğuna karar vermesiyle yürürlüğe girmeye devam ediyor. Benzer düzenlemeler daha önce 2014 ve 2017 yıllarında da gündeme gelmiş, ancak yoğun kamu tepkisiyle geçmemişti.
Erken Evliliklere Karşı Yeni Reform Gerekliliği
Salihy, erken yaşta evliliklerin kız çocuklarını eğitimden mahrum bırakacağına ve cinsel ile fiziksel istismar riskini artıracağına dikkat çekerek, "Irak’ta kadın ve kız çocuklarının haklarını koruyacak farklı reformlar yapılmalı," ifadelerini kullandı.
