Dünya genelinde enflasyonun düşüş eğilimi, birçok ülkenin ekonomi politikalarıyla uyumlu bir şekilde sürerken, farklı bölgelerdeki düşüş hızı dikkati çekiyor.
Yüksek faiz oranlarına rağmen kalıcı şekilde yüksek kalan enflasyon, özellikle hizmet sektörü başta olmak üzere pek çok hükümet ve merkez bankası için zorluk teşkil etmeye devam ediyor.
Uzun yıllar boyunca düşük seyreden enflasyon oranı, COVID-19 pandemisi sonrası toparlanma sürecinde genel olarak yükseliş göstermeye başladı.
Pandemi sonrası ekonomik toparlanma sürecinde sağlanan parasal teşvikler, yüksek tüketici talebi karşısında arzda yaşanan sorunlar enflasyonun artışında etkili oldu.
Tedarik Zincirlerindeki Aksaklıklar Etkili Oldu
Tedarik zincirlerindeki bozulmalar ile ekonomilerin yeniden açılması döneminde yaşanan fiyat artışları, enflasyonun jeopolitik gelişmelerden olumsuz etkilenmesine yol açtı.
Rusya-Ukrayna savaşının patlak vermesi, enerji ve gıda fiyatlarındaki hızlı artışla enflasyonun daha da belirginleşmesine neden oldu.
Tedarik zincirindeki sıkıntılar, yüksek petrol ve gaz fiyatları ile emtia ve gıda fiyatlarındaki hızlı yükseliş, küresel bir “enflasyon fırtınası” yarattı ve yaşam maliyetlerini ciddi bir şekilde artırdı.
Sonuç olarak, uzun yıllar boyunca düşük seviyelerde seyreden enflasyon neredeyse tüm ülkelerde artış göstermeye başladı.
Birçok ülke, COVID-19 sonrası enflasyonu kontrol altına almak için merkez bankalarının üzerindeki baskının arttığı bir dönemi deneyimlerken, gelişmiş ekonomilerde enflasyon, son 40 yılın en yüksek seviyelerine ulaştı.
Bazı ülkeler faiz oranlarını artırarak enflasyonu kontrol altına almaya çalışırken, diğerleri yasal fiyat denetimleri, vergi artışları ve hükümet harcamalarının kısıtlanması gibi çeşitli stratejilere başvurdu.
Bazı Ülkeler Hedeflerine Yaklaştı
Enflasyonla mücadele birçok bölgede devam ederken, son dönemde bazı ülkelerin enflasyon hedeflerine yaklaşma çabaları dikkat çekiyor.
İşçi partileri, yüksek enflasyonu kontrol altına almak için stratejiler geliştirmeye çalışırken, birkaç ülkede enflasyon, hedef seviyelerin altına inmiş durumda.
Bir veri kaynağına göre, küresel tüketici fiyatları enflasyonu belirli bir tarihteki yüksek seviyesinden düşüş gösterdi.
Euro Bölgesi’nde Çift Haneli Enflasyon Yaşandı
Euro Bölgesi’nde belirli bir yıl, enflasyonun zirve dönemine işaret ederken, enflasyon oranı hemen hemen her ay rekor seviyelere ulaştı. Önceki yılki yıllık ortalama enflasyon oranı belirgin bir artışla kaydedildi.
Euro Bölgesi’nde belirli bir tarihte, yıllık enflasyon %10,6 ile zirveye ulaştı. Bu, verilerin toplandığı son yirmi beş yıl içinde kaydedilen en yüksek seviyeye işaret etti.
Birçok AB ülkesinde enflasyon çift haneli rakamlara ulaştı. Zirveye ulaşan enflasyon, Avrupa Merkez Bankası’nın hedefinin çok üzerinde seyretmeye devam etti.
Yüksek enflasyonla mücadele etmek amacıyla faizleri artıran Avrupa Merkez Bankası, belirli bir tarihten itibaren arka arkaya birçok toplantıda faiz oranlarını artırdı.
Ekonomi Yavaşlaması Zorunlu Önlemleri Getirdi
Bu durum, tüketiciler için kredi maliyetlerini artırırken, imalat, inşaat ve diğer sektörlerdeki yatırımları daha maliyetli hale getirerek ekonomiyi yavaşlattı. Ancak enflasyonu kontrol altına almak için zorunlu tedbirlerin alınması kaçınılmaz bir hal aldı.
Alınan önlemler sonuç verirken, en son düşen enerji fiyatları ile belirli bir tarihte Euro Bölgesi’ndeki yıllık enflasyon oranı son üç yılın en düşük seviyesine geriledi.
Belirli bir tarihte, Euro Bölgesi’nde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), yıllık bazda %1,8 oldu.
Böylece, üç yılı aşkın bir süredir ilk kez enflasyon, Avrupa Merkez Bankası’nın orta vadede ideal gördüğü hedefin altında
Enerji fiyatları belirli bir ayda bir önceki aya kıyasla düşerken, hizmet fiyatlarının da gerilemesi dikkati çekti. Ancak, enerji dışı sanayi malları fiyatları ve işlenmemiş gıda fiyatları artış göstermeye devam etti.
Enerji Fiyatlarındaki Düşüş Endişeleri Hafifletti
Bu durum, enerji fiyatlarındaki düşüşün ne kadar önemli olduğunu gösterirken, hizmet sektöründeki yüksek enflasyonla ilgili kaygıları da bir nebze azalttı.
Öte yandan, Euro Bölgesi’nden gelen veriler, Avrupa Merkez Bankası’nın bir sonraki toplantısında faiz oranlarını tekrar düşürme beklentisini artırdı.
Orta vadede %2 enflasyon hedefleyen Avrupa Merkez Bankası, belirli bir tarihte piyasa beklentileri doğrultusunda faiz indirimine gitti.
Banka, mali piyasalar için kritik öneme sahip olan mevduat oranını belirli bir oran düşürerek güncel seviyeye çekti.
Avrupa Merkez Bankası Yönetim Konseyi, önceden belirlenmiş bir faiz oranı yol haritasına bağlı kalmayacağını belirtirken, bazı analistler, bankanın belirli bir tarihe kadar faiz oranlarını düşürmeye devam edeceğini öngörüyor.
Lagarde: Enflasyondaki Düşüşe İyimser Bakılıyor
Avrupa Merkez Bankası Başkanı, uyguladıkları politikalar hakkında yaptığı bir konuşmada, “Son gelişmeler, enflasyonun hedefe zamanında döneceğine olan güvenimizi artırıyor. Bunu gelecek toplantımızda göz önünde bulunduracağız,” şeklinde değerlendirmelerde bulundu.
Enflasyondaki düşüşün son iki ayda hızlandığını belirten Başkan, belirli bir tarihteki enflasyon oranını ve enerji maliyetlerinin etkisiyle enflasyonun gelecekte daha da gerileyeceğini öngördü.
Başkan, enerji fiyatlarındaki büyük düşüşlerin yıllık enflasyona etkisinin kaybolduğuna ve bu sebeple ilerleyen dönemde enflasyonun bir miktar artabileceğine dikkat çekti.
Enflasyonun orta vadede hedeflerine zamanında ulaşması için kararlı olduklarını belirten Başkan, uygun kısıtlama seviyesini ve süresini belirlemek için veri odaklı bir yaklaşım izlemeye devam edeceklerini ifade etti.
Başkan’ın açıklamaları, finans piyasalarında Avrupa Merkez Bankası’nın faiz oranlarını yeniden düşürebileceği beklentilerini artırdı.
Almanya’da Enflasyon Hedefin Altına İndi
Almanya Federal İstatistik Ofisi’nden gelen verilere göre, Almanya’da yıllık enflasyon, sıkı faiz politikası ve ekonomik belirsizlik nedeniyle belirli bir ayda %1,6’ya düştü ve bu seviye Avrupa Merkez Bankası’nın hedefinin altında kaldı.
Böylece, Almanya’daki yıllık enflasyon, belirli bir tarihten bu yana en düşük seviyeye geriledi.
AB uyumlu TÜFE de belirli bir ayda bir önceki aya göre %0,1 düşerken, yıllık bazda %1,8 arttı. AB uyumlu TÜFE, bir önceki ayda yıllık %2 olarak kaydedilmişti.
Ülkede gıda ve enerji hariç tutularak hesaplanan çekirdek enflasyon ise belirli bir tarihte %2,7 seviyesine geriledi.
Bu arada, ülkede geçen sene enflasyonda en büyük etkili olan gıda ürünleri fiyatları, belirli bir tarih itibarıyla bir yıl öncesine göre %1,6 artarken, enerji ürünleri %7,6 düşüş gösterdi.
ABD’de Enflasyon tarihi düşük seviyelerde
ABD Çalışma Bakanlığı’ndan elde edilen verilere göre, ülkede Tüketici Fiyat Endeksi, belirli bir ayda aylık bazda %0,2, yıllık bazda ise %2,5 artış gösterdi.
ABD’de yıllık enflasyon, belirli bir dönemde %9,1 ile 41 yılın zirvesini görmüştü. Yüksek enflasyon, bir dönemde seçmenlerin en büyük kaygısı haline gelmişti.
Belirli bir süreye göre en düşük yıllık artışını kaydeden TÜFE, geçmişte daha yüksek oranlar görmüştü. Heterojen enerji ve gıda fiyatlarını içermeyen çekirdek TÜFE de belirli bir tarihte artış gösterdi.
İngiltere’de Düşüş Dikkat Çekti
İngiltere’de yıllık enflasyon, belirli bir tarihte %11,1 ile 40 yılın en yüksek seviyesine ulaşmasının ardından önemli ölçüde düştü.
Ülkenin resmi istatistik kurumu verilerine göre, yıllık enflasyon belirli bir tarihte %2,2 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran, bir önceki ayda da aynı şekilde kaydedilmişti.
Enerji ve gıda fiyatları hariç tutulan yıllık enflasyon, belirli bir tarihte %3,6 olarak hesaplandı. Temmuz ayında çekirdek enflasyon ise %3,3 olarak ölçülmüştü.
Hizmet sektörü enflasyonu ise belirli bir tarihte %5,6 olarak rapor edildi. Hizmet enflasyonu bir önceki ayda %5,2 seviyesinde olmuştu.
Ülkelerde enflasyon oranlarının gerilemesi, fiyatların düştüğü anlamına gelmiyor, yalnızca fiyatların daha düşük hızda arttığı anlamına geliyor.
Avustralya ve Güney Kore Hedef Aralığına Girdi
Gelişmiş ülkelerden Avustralya’da yıllık enflasyon, belirli bir ayda merkez bankasının hedef aralığına girerek %2,7 seviyesine geriledi.
Bu düşüş, yıllık enflasyon oranını belirli bir tarihten beri ilk kez Avustralya Merkez Bankası’nın hedefi olan %2-3 aralığına indirdi.
Kanada’da da yıllık enflasyon oranı belirli bir ayda beklenenden daha hızlı bir düşüş göstererek %2,5’den %2’ye geriledi. Bu, ülkede belirli bir tarihten beri en düşük enflasyon oranı olarak kaydedildi.
Güney Kore’de eylül ayında enflasyon %1,6 ile son üç buçuk yılın en düşük seviyesine geriledi. Önceki aya göre kaydedilen bu düşüş, küresel koşullardaki dalgalanmaları dengelemeye yönelik süregelen çabaları yansıtıyor. Güney Kore’de enflasyon, belirli bir tarihte %6,3 olarak kaydedilmişti. Güney Kore Maliye Bakanlığı, yıllık enflasyonun bu yıl %2,6 olmasını bekliyor.
Latin Amerika’nın en büyük ekonomisi olan ülkede yıllık enflasyon, belirli bir tarihte %12,13’e yükseledikten sonra belirli bir tarihte %4,24’e geriledi.
Diğer bir büyük ekonomi olan Hindistan’da ise belirli bir tarihte %7,79 olan enflasyon, son yıllarda en düşük seviyesine inerek %3,65’e geriledi.
