Macaristan’da İstihbarat Ofisine Yönelik Şüpheli Baskın: 2018 Yazı Operasyonu
2018 yazında, Macaristan’ın dış istihbarat teşkilatı Enformasyon Ofisi (IH), tarihindeki en tartışmalı olaylardan birine sahne oldu. Daha önce Başbakanlık Ofisi tarafından yönetilen IH’nin kontrolü, yeni hükümetin kurulmasıyla Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı’na devredildi. Bu devir teslim sürecinde ise şüpheli bir operasyon gerçekleşti.
Beklenmedik Ziyaret ve Özel Timin Hareketi
Dışişleri ve Ticaret Bakanı Péter Szijjártó, IH Genel Müdürü István Pásztor ve iki yardımcısını Bakanlık merkezine çağırdı. Görüşmenin resmi amacı, IH liderliğini görevden almaktı; ancak ortada, çok daha derin ve şüpheli planların gizlendiği ortaya çıktı. Pásztor ve yardımcıları IH merkezinden ayrılırken, Bakanlık güvenlik departmanı yetkilisinin yaptığı telefon görüşmesinde, yaklaşık otuz kişilik bir özel timin ihtilal için harekete geçtiği rapor edildi.
IH’nin İşgali ve Kayıtların İncelemesi
İddialara göre, özel timin üyeleri İçişleri Bakanlığı’na bağlı çeşitli kurumlardan oluşuyordu. IH merkezinde haftalarca kalan ekip, personel sorgulamaları, arşiv aramaları ve bilgisayarlara el koymalar gerçekleştirdi. Hatta, inceleme ekibinin İçişleri Bakanlığı yetkililerine ofislerinde çalışma alanları bile ayrıldığı belirtiliyordu. Görevden alınan IH liderleri ofislerine geri dönemezken, kişisel eşyalarının geri verilmesi de çok gecikti.
Tartışmalı Araştırma ve Siyasi Motivasyonlar
Özel timin, uzun zamandır siyasi denetimi altına alınmak istenen IH’nin faaliyetleri hakkında tam bir denetim emri aldığını öne sürdü. Ancak, araştırmanın amacının, yalnızca siyasi denetimin ötesinde, Orbán ailesi ve hükümete yakın iş dünyası figürlerinin ekonomik faaliyetleri ile ilgili belgeler olduğu iddia edildi.
Başbakanlığın Yakın Ortamı ve Elios Zrt.
İnceleme ekibinin, Başbakan’ın damadı István Tiborcz’un sahibi olduğu Elios Zrt şirketinin kaynakları konusunda özel ilgi duyduğu ifade edildi. Şirket, sokak aydınlatması ve kamu aydınlatma projelerinde çalışıyordu. Daha önce, Lázár gözetimi altında, IH’nin, Elios’un yolsuzluk yaptığı iddia edilen ihaleleri araştırmak üzere Macaristan’ı ziyaret eden Avrupa Birliği Yolsuzlukla Mücadele Ofisi (OLAF) müfettişlerini gözetlediği yönündeki iddialar da yer almıştı. Ancak, özel timin bu konuda herhangi bir somut delil bulamadığı vurgulandı.
Sessizlik ve Reddetme
İddialara göre, özel timin sorguladığı IH personeli, üstlerine ihanet etmemek adına sessiz kaldı, ve bilgileri ortaya koymadılar. Bu durum, araştırmanın yasallığı ve siyasi motivasyonu konusunda ciddi şüpheler uyandırdı.
Yasallık ve Uluslararası Tepkiler
Uluslararası Şeffaflık Örgütü temsilcilerinin de dile getirdiği gibi, operasyonun yasadışı unsurları barındırıyor olabilir. Bu olay, Macaristan’da hükümet yetkilileri arasındaki ciddi bir güvensizlik ortamını gösterdi.
Lázár’ın İstihbarat Servisi ve OLAF Konusundaki Önemi
János Lázár, 2018 yılına kadar Macaristan Başbakanlığının en etkili isimlerinden biriydi. Lázár döneminde, IH’nin faaliyetleri, özellikle Avrupa Birliği fonlarının kullanımına yönelik araştırmalarla yoğunlaşıyordu. IH, OLAF müfettişlerini aktif olarak gözetlediydi , ve bu durum, daha sonraki tartışmaları tetiklemişti..
"Beyaz Kitap" Vakaları ve İstihbarat Servislerinin Rolü
IH’ye yönelik operasyonun, İçişleri Bakanlığı’na bağlı çeşitli ulusal güvenlik kurumları tarafından gerçekleştirildiği ve bir çok siyasi ve ekonomik aktörün faaliyetleri konusunda bilgi toplandığı belirtilmektedir. Operasyonun, Macaristan’ın ulusal güvenliği veya yasalara aykırı eylemleri ortaya çıkarmaya yönelik olmadığı söylenmektedir.
Sonuç ve Gizlilik
Macar dış istihbarat tarihindeki neredeyse benzeri görülmemiş baskın ve siyasi manevralarla ilgili iddialar, büyük gizlilik içinde kaldı. Bu gelişmelere rağmen, hükümet tarafından yürütülen operasyonun yasallığı ve amacı hakkındaki şüpheler devam etti.
İstihbarat Yapısındaki Değişiklikler
Macaristan’da istihbarat yapısı 2022’de yeniden yapılandırıldı; sivil istihbarat teşkilatları, Başbakanlık Kabine Ofisi’nin denetimine girdi. Bu değişiklik, ülkenin istihbarat sisteminde daha merkezi bir yapı oluşturmak amaçlı olduğu söylenmektedir.
Devam Eden Şüpheler
Macaristan’daki hukuksuz operasyonlar, ülkenin Avrupa Birliği ile ilişkilerinde de önemli sorunlar yarattı ve siyasi tartışmaları yoğunlaştırdı. Durum hala gizemini koruyor.
