Omega-3 Yağ Asitleri ve Beyin Sağlığı Üzerine Önemli Bulgular
Omega-3 yağ asitleri, somon, ton balığı, keten tohumu ve balık yağı takviyelerinde yer alıyor ve bilişsel işlevleri destekleme potansiyeli taşıyor. JAMA Network Open dergisinde yayımlanan bir çalışmaya göre, APOE-e4 gen varyantına sahip olan bireylerde bu yağların etkisi koruyucu olabilir. APOE-e4, Alzheimer hastalığı ile ilişkilendirilen güçlü bir risk faktörü olarak öne çıkıyor. Araştırmada, omega-3 takviyesi alan katılımcıların beyin sinir hücrelerini koruyan miyelin kılıfının daha sağlam kaldığı belirtildi. Araştırmanın baş yazarı Dr. Lynne Shinto, “Miyelin kılıfının bozulması, sinir hücrelerinin işlevini zorlaştırır. Omega-3’ler bu bozulmayı önlemede önemli bir rol oynuyor,” açıklamasında bulundu.
APOE-e4 Taşıyanlar Kimlerdir?
Dünya nüfusunun yaklaşık %15-25’inin APOE-e4 gen varyantına sahip olduğu tahmin ediliyor. Bu gene sahip olup olmadıklarını belirlemek için genetik testler ve araştırmalar yapılabiliyor. Ancak Dr. Shinto, omega-3 yağ asitlerinin yalnızca e4 taşıyıcılarına değil, genel olarak tüm bireyler için faydalı olabileceğini vurguladı.
Omega-3’lerin Önemi
EPA ve DHA, omega-3 yağ asitlerinin iki ana türüdür. EPA, anti-enflamatuvar özelliklere sahipken DHA, sinir hücreleri arasındaki iletişimi destekliyor. Omega-3 yağ asitlerinin genç yaşlardan itibaren tüketilmesi öneriliyor. 2022 yılında gerçekleştirilen bir çalışmada, omega-3 seviyesinin yüksek olmasının orta yaşlı bireylerde daha iyi beyin yapısı ve işlevi ile ilişkili olduğu tespit edildi. Diyetisyen Melissa Ann Prest, “Yaş fark etmeksizin, beyin sağlığını desteklemek için omega-3 alımına özen gösterilmeli,” dedi. Ancak yapılan araştırmalar, omega-3’lerin bilişsel işlevleri destekleyebileceğini, fakat demansı tamamen önleyemeyeceğini de ortaya koyuyor.
Takviye Mi, Gıda mı?
Dr. Shinto’nun çalışmasında katılımcıların üç yıl boyunca günlük 1.65 gram EPA ve DHA alındığı bilgisi yer aldı. Ancak uzmanlar, omega-3 alımını öncelikle doğal gıdalardan sağlamayı öneriyor. Somon, uskumru ve ton balığı gibi balıkların bu yağların doğal kaynakları olduğunu belirtiyor. Prest, “Doğal beslenme ile yeterli alım sağlanamıyorsa takviyeler tercih edilebilir,” ifadesini kullandı. Omega-3’lerin sadece beyin sağlığına değil, kalp sağlığına da faydalı olduğuna dair pek çok araştırma bulunuyor ve haftada en az bir porsiyon balık tüketmenin kalp sağlığını desteklediği vurgulanıyor. Ancak her türlü beslenme değişikliği öncesinde bir uzmana danışılması gerektiği bildiriliyor.
