Klamath Nehri, ABD’nin batısında yer alan Oregon ve Kuzey Kaliforniya eyaletlerinden geçerek Pasifik Okyanusu’na ulaşan önemli bir su kaynağıdır. Ancak 20. yüzyılın başlarında inşa edilen hidroelektrik barajlarının etkisiyle, bu doğal su yolu salmonlar ve diğer göçmen balık türleri için erişilemez hale geldi. 2024 yılında barajların kaldırılmasıyla, salmonlar uzun bir zaman aradan sonra Klamath Nehri’ne geri döndü.
YENİ BİR DÖNEMİN BAŞLANGICI
Proje liderlerinden biri olan Mark Hereford, salmonların bu kadar kısa sürede geri dönmelerinin hem beklenmedik hem de umut verici olduğunu ifade etti: “Bu balıkların döneceğini tahmin ediyorduk ama bu kadar hızlı bir şekilde ve bu geniş bir alanda görmek inanılmaz.”
DOĞANIN YENİDEN CANLANMASI
Barajların varlığı nedeniyle balık göçü engellenmiş, su kalitesi düşmüş ve salmon popülasyonları %90 oranında azalmıştı. Fakat barajların kaldırılmasının ardından, sadece birkaç ay içinde Chinook salmonları ve diğer türlerin Klamath Nehri’nde tekrar yaşamaya başladığı gözlemlendi. Yurok Kabilesi’nden Barry McCovey, bu durumu “nehir kendini iyileştiriyor” sözleriyle değerlendirdi.
YERLİ TOPLULUKLAR VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
Barajların kaldırılması, ABD tarihinin en büyük baraj kaldırma projesi olarak tarihe geçti. Bu süreç, doğal yaşamı yeniden canlandırmanın yanı sıra yerli halkların kültürel ve ekonomik geleceğini de etkiliyor. Yurok kabilesinin mühendislerinden biri olan Brook Thompson, “Salmonların dönüşü, düğünler ve doğumlar kadar büyük bir sevinç kaynağı haline geldi” şeklinde konuştu.
Kabileler, salmonların geri döndüğü nehir kenarında geleneksel festivaller düzenlemeyi ve sürdürülebilir bir balıkçılık ekosistemi oluşturmayı amaçlıyor. Ayrıca, dört rezervuarın boşalmasıyla ortaya çıkan 890 hektarlık arazinin yeniden doğaya kazandırılması için de çalışmalar devam ediyor.
UMUT YARATAN GELİŞMELER
Salmonların Klamath Nehri’ne dönüşü, sadece yerel halk için değil, doğal kaynak yönetiminde çevre restorasyonu açısından da dikkate değer bir gelişme olarak öne çıkıyor. Bu başarı, doğanın kendini yenileme yeteneğini bir kez daha gözler önüne sererken, yerli halkların haklarını savunma mücadelelerine de yeni bir umut kapısı açıyor.
