ÜÇ AMERİKAN VATANDAŞININ SERBEST BIRAKILMASI
ABD Başkanı’nin girişimiyle Çin’de tutuklu bulunan Mark Swidan, Kai Li ve John Leung serbest bırakılarak ABD’ye dönecek. Ulusal Güvenlik Konseyi (NSC) Sözcüsü, üç kişinin uzun yıllar sonra aileleriyle buluşacağını duyurdu. Bu gelişmenin, aylardır süren müzakerelerin bir sonucu olduğuna dikkat çekildi. ABD tarafının takasta en az bir Çin vatandaşını serbest bıraktığı bilgisi verildi.
DİPLOMATİK GÖRÜŞMELERİN ARKA PLANI
Başkan, Kasım ayında bir zirve sırasında bu konuyu Çin Devlet Başkanı ile ele aldı. Ayrıca Ulusal Güvenlik Danışmanı, yaz aylarında gerçekleştirdiği bir ziyaret esnasında bu talebi yinelemişti. NSC Sözcüsü, "Bu yönetimin çabaları sayesinde Çin’deki tüm haksız yere tutuklanan Amerikalılar artık evde," şeklinde bir açıklama yaptı.
TUTUKLU AMERİKANLARIN DURUMU
Mark Swidan, 2012 yılında uyuşturucu kaçakçılığı suçlamasıyla tutuklanarak ölüm cezasına çarptırılmıştı. Sağlık durumu nedeniyle endişe kaynağı olan Swidan, suçlamaları reddediyordu ve ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından haksız tutuklu olarak nitelendirilmişti. Kai Li, 2016’da casusluk iddialarıyla gözaltına alınmışken, John Leung ise 2021’de casusluk suçlamasıyla müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı.
TAKASIN ÇİN TARAFININ DURUMU
ABD basınında yer alan haberlere göre, takas çerçevesinde bir Çin vatandaşının serbest bırakıldığı öne sürülüyor. İddialara göre Xu Yanjun, 2018’de ABD’ye iade edilen ilk Çinli istihbarat görevlisi olup, casusluk suçlamasıyla 20 yıl hapis cezası almıştı. Xu’nun cezaevi kayıtlarında artık "gözaltında olmadığı" bilgisi var.
BİDEN YÖNETİMİ İÇİN ÖNEMLİ BİR GELİŞME
Bu olay, Başkan’ın görev süresinin sonlarına doğru önemli bir diplomatik kazanç olarak değerlendiriliyor. Biden, başkanlığı boyunca Rusya, Venezuela ve İran gibi ülkelerden 70’ten fazla Amerikalının serbest bırakılması için çalışmıştı. Ayrıca, Eylül ayında Çin’de tutuklu olan bir başka Amerikalı’nın da serbest kalması bu sürecin önemli parçalarından biri oldu.
SEYAHAT UYARISI GÜNCELLENDİ
Takasın ardından ABD, Çin’e yönelik seyahat uyarısını "Daha dikkatli olun" anlamına gelen ikinci seviyeye düşürdü. Bu durum, iki ülke arasındaki gerginliklerin bir nebze azalabileceğini gösteriyor.
