Ukrayna, uzun bir süre boyunca Polonya’nın Wolhynia bölgesinde kayıp kurbanların kalıntılarını arama taleplerini reddetmeye devam etmişti. Ancak Ukrayna Dışişleri Bakanı Andri Sibiha’nın Polonya gezisi sırasında, Polonyalı mevkidaşı Radoslaw Sikorski ile yapılan görüşmeler neticesinde kazı çalışmalarına izin verilmesi konusunda bir mutabakat sağlandı. Bakanlar, “Her aile, atalarının hatırasını onurlandırma hakkına sahiptir” şeklinde ifade etti. Bu gelişme, iki ülke arasındaki en önemli diplomatik problemlerden birine çözüm arayışında değerli bir adım olarak değerlendiriliyor.
WOLHYNIA’DA YAŞANANLAR: TARİHİN AĞIR YÜKÜ
Wolhynia bölgesinde, 1942 yılında Ukrayna Milliyetçi Örgütü (OUN) ve Ukrayna İsyan Ordusu (UPA) tarafından başlatılan saldırılar, binlerce Polonyalı sivilin ölümüne yol açtı. Stepan Bandera liderliğindeki bu gruplar, bölgede yaşayan etnik Polonyalılara yönelik kitlesel şiddet gerçekleştirdi. Uzmanlar, bu olaylar sonucunda 50.000 ile 120.000 arasında kişinin yaşamını yitirdiğini ve yüz binlerce kişinin bölgeden kaçmak zorunda kaldığını kaydediyor. Polonya’da bu olaylar soykırım olarak tanımlanırken, Ukrayna’da UPA savaşçıları ulusal kahramanlar olarak değerlendirilmekte.
KAZILARIN KAPSAMI VE ANLAMINI
Ukrayna’nın kazı izni vermesi, sadece kurbanların kimliklerinin belirlenmesi açısından değerli olmayıp, aynı zamanda iki ülke arasındaki tarihi anlaşmazlıkların çözümünde de yeni bir dönüm noktası teşkil edebilir. Polonya Ulusal Hafıza Enstitüsü (IPN) Başkanı Karol Nawrocki, bu adımın yalnızca bir başlangıç olduğunu ve tüm kazı başvurularının hızla onaylanması gerektiğinin altını çizdi. IPN, daha önce yaptığı 2000 kazıda sadece %10 oranında kimlik tespiti başarısı elde etti.
DİPLOMATİK GİRİŞİMLER VE GELECEK VİZYONU
Ukrayna ile Polonya arasında oluşturulan bakanlıklar arası çalışma grubu, gerilimi azaltmayı ve geçmişin ağırlığını hafifletmeyi hedefliyor. Ayrıca, iki ülkenin tarihçilerini bir araya getiren ortak bir komisyonun yeniden faaliyete geçirilmesi planlanmaktadır. Bu süreç, sadece tarihi bir adalet arayışını değil, aynı zamanda iki komşu ülke arasında kalıcı bir dostluğun inşasını da tetikleyebilir.
Bu önemli karar, Polonya’nın Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne üyelik sürecini destekleme koşullarından biri olarak değerlendiriliyor. Polonya, Wolhynia meselesinin çözülmeden Ukrayna’nın AB üyeliğine onay vermeyeceğini net bir biçimde belirtmişti. Şimdi gözler, bu diplomatik gelişmenin somut sonuçlarına çevrilmiş durumda.
